« Terug naar alle blogberichten

Onderzoek zeearendnest Roggebotzand afgerond

16:08 - 27 juni 2014 | 5 reactie(s)

Volgers van deze website waren er getuige van dat op 24 april de webcam uitviel. In de dagen erna was vanaf de grond te zien dat het zeearendenpaar in het Roggebotzand hun nest had verlaten. Sindsdien is er veel gespeculeerd over wat precies is gebeurd in en rond het nest. Staatsbosbeheer heeft het nest en de camera onderzocht. Het blijft een raadsel waarom het zeearendpaar is gestopt met broeden.

Broedperiode
Vanaf 29 maart werd er door het zeearendpaar in het Roggebotzand (Flevoland) weer gebroed. Vier weken lang zaten ze trouw en rustig op de eieren. Op donderdag 24 april was er ’s avonds rond 19.00 uur een stevige regen- en onweersbui in de buurt van het nest. Op dat moment viel ook de webcam uit en sindsdien werd er geen beeld meer ontvangen. Op zaterdagmorgen 26 april bleek dat beide zeearenden het nest verlaten hadden. Ze vlogen nog wel in de nabijheid van het nest of zaten in de nestboom. Ze hadden de neiging om op het nest te gaan zitten, maar iets weerhield hen hiervan. Waarom gingen ze van het nest? Was het de onweersbui van woensdag- en donderdagavond? Was het de aanwezigheid van een boommarter, of was er een andere, onbekende, oorzaak?

eieren zeearendnest Roggebotzand © foto Gert-Jan IJzermaneieren zeearendnest Roggebotzand © foto Gert-Jan IJzerman

Eierschalen
Staatsbosbeheer heeft inmiddels onderzoek gedaan naar de eieren en de camera. De boom werd beklommen om te kijken of er nog resten van de eieren waren. De eierschalen waren nog in goede staat. Duidelijk is te zien dat de eieren leeggegeten zijn. Aan de hand van twee gaatjes in de eierschaal lijkt het er op dat een boommarter zijn kans heeft gegrepen. Een boommarter is een roofdier, maar het is niet bekend dat ze eieren van een zeearend durven te roven. De zeearenden hebben door onbekende oorzaak het nest tijdelijk verlaten. Waarschijnlijk heeft toen de boommarter een kans geroken, het onbewaakte nest bezocht en de eieren opgegeten.

Aanvalshouding
Boswachter Egbert van Wijhe: “We weten niet waarom de zeearenden van het nest zijn gegaan. Dan zou ik moeten speculeren. Vrijwilliger Lammert van den Burg heeft gezien dat het vrouwtje van het nest ging en de eieren onbewaakt achter liet. Na een tijd verscheen het mannetje: eerst zat hij in een boom voor het nest, toen op een tak boven het nest. En even later landde hij in soort aanvalshouding, met opgetrokken vleugels, op het nest. Direct daarna schoot een boommarter langs de boomstam naar beneden. De aanwezigheid van de boommarter zal niet de primaire oorzaak zijn van het stoppen met broeden, maar het is wel duidelijk dat de eieren geroofd zijn.”

Camera
De camera is inmiddels ook onderzocht. Hij heeft een piekbelasting gehad door het onweer op 24 april en is toen door een beveiliging totaal uitgeschakeld. Normaal gesproken had de camera weer automatisch op moeten starten, maar dat is niet gebeurd. De stroomvoorziening en zender, op zo’n 250 meter afstand en buiten zicht van het nest, zijn de dag na uitval van de camera gecheckt en werkten allebei nog. Omdat de zeearenden nog in de buurt waren, is toen besloten geen nader onderzoek of opstartwerkzaamheden aan de camera vlakbij het nest te doen.

Reacties: 5

  1. Martijn de jonge zegt:

    Aansluitend op wat Klaas hieronder schrijft is het goed te realiseren dat er 24 uur zat tussen het verlaten van het nest(vrijdagnamiddag/vooravond 25 april) en het boommarterbezoek(zaterdagavond omstreeks 20.00 uur). Die vrijdagmiddag 25 april meldde SBB op het blog dat de arenden na het onweer door broedden. Vrijdag in de vooravond is de webcamvoeding gecheckt door de monteur op 250 meter afstand, hij heeft beide arenden zien vliegen en dat was praktisch op het moment van nest verlaten. Dat mag dus op korte afstand (250 meter) buiten zicht van het nest gebeurt zijn, de arenden zagen de monteur wel degelijk want hij zag ze ook. Kortom: vrijdagnamiddag 25 april werd er na het onweer van donderdagavond nog gebroed, dat bevestigde Lammert ook op zaterdag 26 april. Vrijdag zijn de Cameranu-billboards geplaatst en is de voeding van de webcam gecheckt, de arenden vertrokken.

    Staatsbosbeheer heeft zich in januari laten adviseren door een Duitse deskundige die uit het brongebied van de Europese zeearenden komt, namelijk Mecklenburg-Vorpommeren. Volgens hem konden de acties met webcam, keet en wegzagen best want dat gebeurde bij hem in Oostelijk Duitsland ook wel eens zonder problemen. Vraag is of je ervaringen uit een oud broedgebied met 500-600 paar zeearenden, grenzend aan Polen en Scandinavië, kunt vergelijken met de situatie in Nederland. Wij hebben hier nog maar 10 jaar broedende zeearenden in de OVP: Lauwersmeer, Biesbosch en Roggebotzand worden nog maar 3-4 jaar bezet door broedparen met wisselend succes. Als je maar 5 paar in Nederland hebt zou je kunnen overwegen de vogels wat meer rust te geven tot zij meer gewend zijn en er een populatie van 10-12 paar stabiel is.

    Een voorstel zou kunnen zijn om de komende 5 jaar alleen te kleurringen en geen PR-sponsorketen, kapakties, zenders of andere toestanden te laten plaatsvinden. Daarbij is het wel goed om dat kleurringen in klein gezelschap vlot te laten gebeuren.
    Misschien kan de zeearendcommissie van SBB(die bestaat) daar eens over nadenken?

  2. Klaas van der Wal zegt:

    Ik snap het niet!! Het is niet duidelijk waardoor de broedpoging mislukt is.
    En er wordt alleen weer geschreven over de boommarter, geen woord over mogelijke menselijke invloeden.
    SBB, steek nu eindelijk ook eens de hand in eigen boezem!! En schrijf daar ook over op dit weblog!!
    En beperk het komende seizoen de activiteiten van ons mensen, ook al is het niet zeker dat wij verantwoordelijk zijn voor de verstoring.

  3. Johan van der Louw zegt:

    Vorige week nog met de andere Johan gesproken en we waren het eens dat het een opeenstapeling van gebeurtenissen is geweest (naar onze mening).Daarna nog even naar de keet gelopen maar als je naar het lege nest kijkt krijg je gewoon een leeg gevoel.Mijn dank gaat uit naar Lammert, de andere boswachters en ook naar de vaste club (Johan, Gerrit, Gert-Jan enz.) Was altijd weer gezellig. Hoop dat het volgend jaar weer beter gaat met de zeearenden en dan liever zonder dat hele circus er om heen. Gr. Johan

  4. johan zegt:

    Ik lees helaas niks over staatsbosbeheer zelf, dat het in het gebied al erg onrustig was(kappen van bomen, afscheidsfeestje boswachter etc.) Dat heb ik nog niet 1 keer van jullie zelf gelezen. Maar over die boommarter blijven we doorgaan. Misschien is staatsbosbeheer dus zelf schuldig aan het mislukken?!?! Een fitte zeearend vol vertrouwen, laat zich niet verjagen door het weer of een boommarter, lijkt mij… het is heel jammer voor de vogels zelf en de echte liefhebbers, hopelijk vinden ze een mooie plek waar ze rust gegund word

  5. els zegt:

    Het was erg jammer dat de arenden het nest hebben verlaten. Zo werkt de natuur, volgend jaar weer nieuwe kansen. Ik hoop dat er dan weer een web-cam neer gezet wordt.
    Bedankt voor de mooie beelden van 29 maart tot 24 april.